Mevzuatlar » Niçin Yapı Denetim

Uzun yıllardır yürürlükte olan imar ve afetler mevzuatındaki çeşitli hükümlere rağmen uygulamada etkili bir yapı denetiminin sağlanamadığı açık bir gerçektir. Ülkemizde son yirmi yıl içerisinde meydana gelen her depremden sonra bu durumun olumsuz sonuçları açıklıkla görülmüş olmasına karşın, bugüne kadar yapı denetimi konusunda olumlu bir gelişme sağlanamamış, aksine nüfus artışı ve göçler, denetimsiz şehirleşme ve sanayileşme, yoğun kaçak yapılaşma ve sık sık başvurulan imar afları ülkemizdeki deprem ve diğer afet risklerini her geçen gün daha da artırmıştır.

Tüm depremler sonrasında meydana gelen can ve mal kayıpları, denetimsiz yerleşme ve yapılaşmaların yol açabileceği zararları bütün açıklığı ve ağır bir fatura ile yeniden gözler önüne sermiştir. Ülkemizde yerleşme ve yapılaşmalara; 3194 sayılı İmar Kanunu ve ilgili yönetmelik hükümleri ile getirilen denetim faaliyetlerinin uygulamada hemen hemen hiç yürütülemediği, bu kanunda öngörülen hükümlerin etkisiz ve yetersiz olduğu anlaşılmıştır.

Bu araştırmalar ve yaşanan son depremler 3194 sayılı kanunu ile yapıların etkili olarak denetlenmesinin mümkün olmadığını, bu kanunda yapım işlerinde rol alan müteahhidi, teknik uygulama sorumlusu (fenni mesul), yapı projelerini ve uygulamalarını denetlemekle sorumlu olan ilgililerin yapıları denetleyemediklerini bir kez daha ortaya çıkarmıştır.

Bu nedenle ülkemizdeki yapı denetim sistemi ve yapım denetim yapmakla görevli yerel yönetimin sorumluluklarını yeniden düzenlemek ve kağıt üzerinden denetlenmiş gibi görülen ancak hemen hemen hiç denetlenmeyen yapıların sorumlularına verilecek cezalarla bu kişilerin üçüncü şahıslara verdikleri zararları tazmin edebilecek yeni bir yasal düzenleme getirmek zorunlu olmuştur.

Bu zorunluluğu yerine getirmek amacıyla, olası afetlerde can ve mal güvenliğini sağlamak, kaynak israfı ile plansız, kalitesiz ve kontrolsüz yapılaşmayı önlemek, çağdaş norm ve standartlarda yapı üretimini sağlamak, denetimsizlik ve ihmal nedeniyle zarara uğrayan üçüncü şahısların haklarını korumak, yapı üretiminde kusur, ihmal ve yetersizliği görülen yapı sorumlularına karşı gerekli işlemleri yerine getirmek amacıyla, reform niteliğindeki bu kanun hazırlanmıştır.